Meerderheid automobilisten kent oversteekgebaar niet
Geplaatst op: 15 oktober 2026Van de Nederlanders met een rijbewijs weet 59 procent niet dat blinde en slechtziende voetgangers een gebaar maken met hun witte stok als ze willen oversteken. Tegelijkertijd zegt 93 procent dat zo'n teken hen zou helpen. Dat blijkt uit onderzoek onder ruim 1.100 rijbewijsbezitters, in opdracht van de Oogvereniging. De uitkomst van dit onderzoek verschijnt vandaag, op de Internationale Dag van de Witte Stok.
Van de mensen die zeggen het gebaar te kennen, weet het merendeel niet hoe het precies wordt gemaakt. De meesten noemen alleen dat de stok “omhoog” of “naar voren” gaat, zonder te weten wanneer. Omgerekend kan nog geen twee procent van alle ondervraagden het oversteekgebaar correct beschrijven. Het gebaar zelf is eenvoudig: staat de witte stok rechtop tegen de stoeprand, dan wil iemand oversteken. Beweegt de persoon de stok omhoog en naar voren, dan steekt diegene daadwerkelijk over.
Niet alleen op het zebrapad
Volgens de verkeersregels moeten bestuurders mensen met een witte stok overal voor laten gaan, niet alleen bij een zebrapad of verkeerslicht. Minder dan de helft van de ondervraagden weet dat. Ruim vier op de tien weet niet waar dit geldt, of denkt dat blinde of slechtziende voetgangers dezelfde rechten hebben als andere voetgangers.
Oproep: geef het oversteekgebaar een wettelijke status
Voor de Oogvereniging is het onderzoek aanleiding om te pleiten voor juridische erkenning van het oversteekgebaar. Dat gebaar bestaat al: mensen met een visuele beperking leren het tijdens hun mobiliteitstraining en gebruiken het dagelijks. Het heeft alleen geen wettelijke status. Als het gebaar ook wordt opgenomen in de verkeersregels, krijgt het een heldere, landelijke betekenis.
Voor mensen met een visuele beperking en andere verkeersdeelnemers wordt daarmee duidelijker wanneer iemand wil oversteken en hoe daarop gereageerd moet worden. Dat draagt bij aan meer veiligheid in het verkeer. Het gaat nadrukkelijk niet om het vervangen van de bestaande regel, maar om een aanvulling: een herkenbaar signaal.
Witte stok = stoppen!
Hoe herken je dat iemand met een witte stok gaat oversteken, en wat moet je dan doen?
- Stap 1: Eerst stop ik bij de stoep om te luisteren of ik over kan steken. Stoppen is verplicht!
- Stap 2: Stok omhoog? Ik ga oversteken.
- Stap 3: Geef mij de tijd en ruimte om over te steken.
Voorrang krijgen is niet altijd vanzelfsprekend
“De verkeersregels zijn duidelijk over de voorrang van mensen met een witte stok. Maar voorrang krijgen is vervolgens niet vanzelfsprekend en het is bovendien niet altijd duidelijk wanneer iemand wil oversteken,” zegt Carin Hoorn, directeur van de Oogvereniging. “Dat kan tot onveilige situaties leiden. Dat zien we terug in de onderzoeksresultaten en we krijgen dit signaal ook uit onze achterban. Automobilisten geven zelf aan dat een duidelijk teken helpt. Dat teken is er al. Geef het een plek in de wet, zodat iedereen weet wat het betekent.”
Daarnaast wil de Oogvereniging dat de witte stok en het oversteekgebaar een vaste plek krijgen in de rijopleiding en het CBR-examen, en vraagt zij om landelijke voorlichting. Hiermee wordt geregeld dat wat er wettelijk wordt vastgelegd ook een plek krijgt in de dagelijkse verkeerspraktijk.
Bekijk het onderzoek
De Oogvereniging heeft de bekendheid van het oversteekgebaar laten onderzoeken. Dit onderzoek is verricht door Kien Onderzoek in opdracht van de Oogvereniging en financieel mogelijk gemaakt door Bartiméus Fonds.