Prinsjesdag 2026: wat betekenen de plannen voor mensen met een visuele beperking

Wat is Prinsjesdag ook alweer?

Op de derde dinsdag van september spreekt de Koning de Troonrede uit. Daarin vertelt de regering wat haar belangrijkste plannen zijn voor het komende jaar. Daarna brengt de minister van Financiën de plannen naar de Tweede Kamer. In die stukken staat hoeveel geld elk ministerie krijgt, en waar dat geld naartoe gaat.

Daarmee begint elk jaar hetzelfde proces. De komende maanden bespreekt de Tweede Kamer elke begroting apart. Als Oogvereniging nemen wij de Prinsjesdagstukken door en halen eruit wat van belang is voor mensen die blind of slechtziend zijn. Zo weten we waar de plannen onze achterban raken, en waar wij het gesprek over moeten voeren.

Het kabinet spreekt goede intenties uit over het VN-verdrag Handicap. Maar een ambitie zonder geld blijft een ambitie. Wij willen weten hoe het kabinet dit na 2027 nog gaat waarmaken. –  Carin Hoorn, directeur Oogvereniging

Onze vraag aan het kabinet en de Kamer is daarom simpel: hoe wordt een werkagenda die tot 2030 loopt, na 2027 nog betaald?

Wat betekenen de plannen in het dagelijks leven?

Reizen: alle stations toegankelijk, maar pas rond 2030

In de begroting van Infrastructuur en Waterstaat staat dat rond 2030 alle treinstations toegankelijk moeten zijn en dat nieuw treinmaterieel zelfstandig toegankelijk moet zijn. Goed nieuws, maar in de begroting zelf staan geen meetbare doelen voor toegankelijkheid. Er wordt alleen verwezen naar onderzoeken van anderen. In 2027 begint de tussentijdse evaluatie van het Bestuursakkoord Toegankelijkheid OV. Die evaluatie is er niet alleen om te monitoren, maar ook om waar nodig bij te sturen. Wij worden daarbij betrokken en brengen de ervaringen van reizigers die blind of slechtziend zijn in.

Digitaal: geld voor toegankelijke websites

Het kabinet trekt in 2027 geld uit voor digitale toegankelijkheid van de overheid en houdt het expertteam in stand. Ook staat er voor 2027 een evaluatie van het digitale toegankelijkheidsbeleid gepland. Voor onze achterban is dat cruciaal: een website die niet werkt met een schermlezer sluit mensen uit van bijvoorbeeld zorg, inkomen en contact met de gemeente.

Werk: de banenafspraak blijft achter

Werkgevers en de overheid spraken af om 125.000 extra banen te maken voor mensen met een beperking. Tot en met vorig jaar zijn er ruim 90.000 gehaald. Het kabinet noemt dat zelf teleurstellend.

Daarom komt er een nieuwe afspraak. Daarin is niet langer de uitkering bepalend, maar de ondersteuning die iemand nodig heeft om te kunnen werken. Wij volgen dat op de voet.

Zorgkosten: de aftrek verdwijnt

Mensen met een beperking of een chronische ziekte hebben vaak extra kosten. Die kosten stapelen zich op. Een deel daarvan kunnen zij nu aftrekken van de belasting. Het kabinet wil dat belastingvoordeel vanaf 2028 afschaffen. Daar maken wij ons zorgen over. Voor mensen met een visuele beperking kan dat hard aankomen.

Er is ook goed nieuws. Het kabinet trekt tot en met 2030 geld uit voor een programma dat de kennis over zorg aan mensen met een zintuiglijke beperking moet verbeteren. Wij denken daar als Oogvereniging graag over mee.

Hulp van de gemeente: de bezuiniging staat vast, het vangnet nog niet

De Wmo is de wet waarmee de gemeente mensen thuis helpt. Bijvoorbeeld met vervoer, met aanpassingen in huis of met hulp in het huishouden. Het kabinet wil daar twee dingen in veranderen.

De eigen bijdrage verandert. Nu betaalt iedereen hetzelfde vaste bedrag per maand. Straks hangt die bijdrage af van inkomen en vermogen. Veel mensen gaan daardoor meer betalen. Het kabinet wil dat deze wet op 1 januari 2028 ingaat en wil er 225 miljoen euro mee besparen.

Ook verdwijnt hulp bij het huishouden op 1 januari 2029 uit de Wmo. Gemeenten moeten iets regelen voor mensen die deze hulp niet zelf kunnen betalen of organiseren. Hoe dat eruit gaat zien, is nog niet bekend. Het bedrag dat de maatregel moet opleveren, staat al wel vast. Dat vinden wij zorgelijk. Wie blind of slechtziend is, kan vaak juist dankzij praktische hulp zelfstandig thuis blijven wonen.

Hoe nu verder?

De komende maanden behandelt de Tweede Kamer de begrotingen. Wij brengen onze punten onder de aandacht van Kamerleden. Daarin werken we samen met andere organisaties die opkomen voor mensen met een beperking. Loop je zelf tegen drempels aan die hiermee te maken hebben? Laat het ons weten.