Naar de inhoud
Tekst grootte

Wegwijzer

Wanneer je iets in de openbare omgeving wilt veranderen in je gemeente of regio, is het goed om te kijken of en zo ja wat daarover al bekend is. Als hulpmiddel bij het verzamen van informatie is er een vragenlijst. Deze vind je hierna. De vragen helpen om inzicht te krijgen in wat er veranderd moet worden, waarom, door wie en wat daarvoor nodig is. Daarna vind je tips hoe en waar je informatie kunt vinden bij de landelijke Oogvereniging, Loket Toegankelijkheid van Kennis Over Zien en de gemeente. Het is een groeidocument. Dat wil zeggen dat we deze tekst steeds aanvullen. Tot slot vind je handige adressen.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 1 januari 2026.

een wegwijzer op een plein wijst allerlei kanten op, op de bordjes staan verschillende soorten ambtenaren

Vragenlijst

Hierbij tref je de Vragenlijst informatie verzamelen bij belangenbehartiging aan. Deze vragenlijst helpt belangenbehartigers om een specifiek probleem in de openbare omgeving te veranderen. De vragen helpen om inzicht te krijgen in wat er veranderd moet worden, waarom, wie en wat daarvoor nodig zijn.

  • Deze vragenlijst is een leidraad en geen volledig document.
  • De vragen kunnen in willekeurige volgorde worden beantwoord.
  • De gebruikte voorbeelden zijn fictief. Dit geldt ook voor de genoemde organisaties.
  • De gewenste situatie gaat over het doel dat men wil bereiken, zoals: zonder obstakels van A naar B komen, reisinformatie kunnen lezen of veilig kunnen oversteken. Hoe dit wordt gerealiseerd is de oplossing die in samenspraak met verschillende inhoudsdeskundigen wordt gezocht.

Download de vragenlijst hier als Word-bestand, dan kun je direct je antwoorden invullen.

Wat is bekend op landelijk niveau?

Bij de landelijke Oogvereniging

Beschikbare informatie kun je vinden op www.oogvereniging.nl Maar niet alles wat bekend is, staat hierop. Daarom is het verstandig deel te nemen aan het digitale spreekuur toegankelijkheid openbare ruimten. Wanneer dit is, kun je vragen via info@oogvereniging.nl

Mogelijke vragen:

  • Is het een bekend of nieuw ‘probleem’ waar meer blinde en slechtziende mensen tegenaan lopen?
  • Weet de Oogvereniging of andere leden bezig zijn met dezelfde situatie?
  • Heeft de Oogvereniging een standpunt ingenomen dat relevant is voor dit onderwerp?
  • Is er eerder door de Oogvereniging geïnventariseerd wat de knelpunten en belemmeringen zijn voor blinde en slechtziende mensen?

Bij het Loket Toegankelijkheid

Het Loket Toegankelijkheid van Kennis Over Zien bestaat uit meerdere toegankelijkheidsadviseurs en Ton van Weerdenburg namens de Oogvereniging. Samen bieden zij een eenduidig antwoord op vragen over toegankelijkheid. Gemeenten en belangenbehartigers kunnen vragen voorleggen.

Mogelijke vragen:

  • Is het een bekend of nieuw ‘probleem’?
  • Zijn er in andere gemeenten soortgelijke situaties waaraan wordt gewerkt of die al zijn opgelost?
  • Is er onderzoek gedaan door Kennis Over Zien naar de wensen en behoeften van blinde en slechtziende mensen?
  • Is er een relevante richtlijn of handboek voor gemeenten van Kennis Over Zien of andere organisatie?
  • Is er een richtlijn in de maak?

Contact: toegankelijkheid@kennisoverzien.nl

Wat is bekend bij de gemeente?

Bij de gemeente

Misschien is er al eerder over jouw onderwerp gesproken in de gemeente. Wat staat erover opgeschreven? Je kunt de volgende informatiekanalen proberen. Kies vooral de informatiebronnen die jij het best vindt passen. Je hoeft het dus niet allemaal te bekijken!

  • De publieksinformatie van je gemeente: wat wordt er aan inwoners over jouw onderwerp verteld?
  • De website van de gemeenteraad: zoek op ‘Gemeenteraad’ en de naam van je gemeente. Dan kom je vanzelf op het ‘raadsinformatiesysteem’. Daar kun je meestal in stukken zoeken. Werkt het niet lekker? Zoek dan op internet met jouw zoekterm, ‘gemeenteraad’ en de naam van je gemeente.
  • Zoek op de term ‘coalitieakkoord’ en ‘lokale inclusie agenda’ en jouw gemeente. Zoek dan in het document wat er over jouw onderwerp wordt geschreven.

Toegankelijke website?

Als de website van jouw gemeente niet toegankelijk is, kun je contact opnemen met de griffie. De griffie ondersteunt de gemeenteraad en het contact tussen inwoners en de gemeenteraad. Zij beheren de informatie van het raadsinformatiesysteem en kunnen je aan het coalitieakkoord en de lokale inclusie agenda helpen.

Bij andere organisaties in de gemeente

  • Is er binnen jouw gemeente een organisatie bezig met jouw onderwerp? Dan kun je die website als informatiebron gebruiken.
  • Neem contact op met het gehandicaptenplatform (als dat bestaat), werkgroep toegankelijkheid en/of de adviesraad sociaal domein in je gemeente. Zij zijn misschien al eerder met je onderwerp bezig geweest.

Handige adressen

Hier vind je meer informatie en handige adressen voor als je gaat lobbyen bij de gemeente wat betreft toegankelijkheid.

Oogvereniging

Als je bij je gemeente gaat lobbyen, raden we je aan ook contact te zoeken met de landelijke Oogvereniging. Zo kunnen we elkaar versterken en je waar mogelijk ondersteunen.

Contact houden kan via:

  • Een bel- of Teamsafspraak met Ton.vanweerdenburg@oogvereniging.nl
    De landelijke Oogvereniging kan zeker niet alle vragen beantwoorden. Een antwoord kan zijn dat zo’n richtlijn er (nog) niet is. Of we leggen de vraag voor aan het Loket toegankelijkheid van Kennis Over Zien.
  • Deelname aan het digitale inloopspreekuur voor mobiliteitsvrijwilligers. Dit is een plek om elkaar te ontmoeten, vragen te stellen of in discussie te gaan over het toegankelijk maken van openbare ruimten. Het gaat om onderwerpen of vragen die mobiliteitsvrijwilligers inbrengen. Mogelijk ook vragen die de landelijke Oogvereniging beantwoord wil zien. Vooraankondigingen en datums worden verspreid door Petra Kortenhoeven. Wil je op de hoogte blijven? Mail naar petra.kortenhoeven@oogvereniging.nl

Je basiskennis op peil houden en uitbreiden kan ook op verschillende manieren:

  • Raadpleeg regelmatig de website van de Oogvereniging, www.oogvereniging.nl
  • Raadpleeg de website van Kennis Over Zien, www.kennisoverzien.nl
  • Neem deel aan bijeenkomsten of webinars. Vooraankondigingen voor deze bijeenkomsten verspreiden we via de website, algemene nieuwsbrief van de Oogvereniging en/of Focus-nieuwsbrief voor actieve vrijwilligers. Deze bijeenkomsten worden georganiseerd door de Oogvereniging, IederIn, Kennis Over Zien, CROW of andere partij.

Waar vind je inhoudsdeskundigen?

De Oogvereniging werkt samen met het Loket Toegankelijkheid en enkele organisaties die gespecialiseerd zijn in toegankelijkheid. Als ervaringsdeskundige kun je de gemeente of een andere partij verwijzen naar deze organisaties, die gaan voor inclusie:

  • Loket toegankelijkheid.
  • Accessibility.
  • Visio Zicht op Toegankelijkheid (VZoT).
  • PBTconsult.

Loket Toegankelijkheid

Het Loket toegankelijkheid bestaat uit meerdere toegankelijkheidsadviseurs toegankelijkheid en inclusief ontwerpen van organisaties binnen Kennis Over Zien (KOZ) Dit is een samenwerkingsverband tussen Bartiméus, Koninklijke Visio, de Robert Coppes Stichting, Oogvereniging (Ton van Weerdenburg) en Macula Vereniging). Samen bieden zij een eenduidig antwoord op al jouw vragen over toegankelijkheid. Je kunt de gemeente naar het Loket verwijzen of zelf een vraag stellen. Afhankelijk van je vraag, start het Loket bijvoorbeeld een adviestraject of brengt een gemeente in contact met ervaringsdeskundigen. Als je als belangenbehartiger van de Oogvereniging het Loket raadpleegt, is dit altijd gratis. Voor gemeenten kan dit anders zijn.
Contact: toegankelijkheid@kennisoverzien.nl

Accessibility (Bartiméus)

Accessibility is onderdeel van Bartiméus en gericht op visuele toegankelijkheid. Accessibility is sterk gericht op digitale toegankelijkheid. Hierbij wordt eerst vanuit de persoon gekeken en daarna vanuit techniek. De organisatie heeft ook ervaring met fysieke toegankelijkheid. Voor gemeenten kunnen hieraan kosten verbonden zijn.
Contact: 030 – 239 82 70 en www.accessibility.nl

Visio Zicht op Toegankelijkheid (VZoT)

VZoT is onderdeel van Koninklijke Visio en gericht op visuele toegankelijkheid. VZoT kan ook actief betrokken worden bij de lokale inclusie agenda (LIA). Voor gemeenten kunnen hieraan kosten verbonden zijn.

Contact: 06 – 41 29 51 52 en www.visiozichtoptoegankelijkheid.org

PBTconsult

PBTconsult is vooral gericht op fysieke toegankelijkheid (rolstoel). Dit ingenieursbureau weet veel van geleidelijnen-structuur en heeft de richtlijn routegeleiding opgesteld. Men is minder bekend met contrast en reflectie. Voor gemeenten kunnen hieraan kosten verbonden zijn.
Contact: 030 – 291 66 33 en www.pbtconsult.nl

Normen, richtlijnen, handboeken

Kennis Over Zien, PBTconsult en CROW maken richtlijnen en handboeken. Helaas staat niet alles op één website bij elkaar. Hier geven we een lijstje met drie websites waar je een en ander kunt vinden.

Kennis Over Zien

Kennis Over Zien is het samenwerkingsverband tussen de expertiseorganisaties Bartiméus, Koninklijke Visio, Robert Coppes Stichting, Oogvereniging en Macula Vereniging.

Zie: https://kennisoverzien.nl/over-ons

En https://kennisoverzien.nl/kennisthemas/toegankelijke-samenleving

PBTconsult en de richtlijn Routegeleiding 2021

Je kunt je relatie bij de gemeente wijzen op de website van PBTconsult. Klik hier voor een deel van de Routegeleiding 2021. Hiervoor moet iemand zich registreren of inloggen. Wil een gemeente de complete papieren versie van de richtlijn Routegeleiding, dan kan deze aangeschaft worden via PBTconsult. Belangenbehartigers van de Oogvereniging, kunnen een Wordversie opvragen bij petra.kortenhoeven@oogvereniging.nl. Dit is niet de complete richtlijn.

CROW en het Kennisportaal Toegankelijkheid van CROW

Het CROW is voor de meeste gemeenten een bekend kennisinstituut, gespecialiseerd in infrastructuur, openbare ruimte, verkeer en vervoer. Het CROW bundelt kennis hoe je de openbare ruimte, verkeer en vervoer toegankelijk maakt voor mensen met een motorische, visuele, auditieve en cognitieve beperking. Klik hier voor het Kennisnetwerk Toegankelijkheid van CROW met verwijzingen naar normen en richtlijnen, instrumenten, uitvoering en best practices. De meeste richtlijnen zijn niet kosteloos in te zien.

De letters CROW staan voor Centrum voor Regelgeving en Onderzoek in de Grond-, Water- en Wegenbouw en de Verkeerstechniek. Maar deze uitleg van de afkorting wordt niet meer gebruikt.

Het Nederlandse Normalisatie Instituut

Het Nederlands Normalisatie Instituut stimuleert de ontwikkeling van normen voor producten, diensten en processen. Op dit moment werkt een normcommissie aan NEN 9120, een nieuwe norm die op een eenduidige manier vastlegt wat toegankelijke en bruikbare gebouwen zijn.

Inhoudsopgave

Wil je terug naar alle onderwerpen van Succesvol lobbyen?

Naar de inhoudsopgave