Brief aan staatssecretaris: camerabril is hulpmiddel, geen medische uitzondering
Geplaatst op: 5 november 2026De Tweede Kamer wil dat het kabinet onderzoekt hoe het dragen van camerabrillen verder kan worden verboden, met een uitzondering voor “noodzakelijk medisch gebruik”. Voor veel mensen met een visuele beperking is een slimme bril geen medische behandeling, maar een hulpmiddel om een brief, een etiket of een straatnaambord te lezen. Daarom stuurde de Oogvereniging op 12 oktober een brief aan staatssecretaris Van Bruggen van Justitie en Veiligheid.
In de brief vragen wij om bij de uitwerking van de motie uit te gaan van gebruik als hulpmiddel, en niet van medische noodzaak. Ook vragen wij aandacht voor huisregels. Locaties zoals zorginstellingen en scholen worden gewezen op de mogelijkheid om camerabrillen te weren, terwijl iemand de bril juist daar nodig kan hebben. Tegelijk vinden wij dat heimelijk filmen en herkennen van anderen duidelijke grenzen nodig heeft, en dat fabrikanten moeten zorgen voor veilige standaardinstellingen en duidelijk moeten maken wat er met gegevens gebeurt.
De brief wordt gesteund door de MaculaVereniging, Vereniging Oog in Oog, Koninklijke Visio, Visio Foundation, Bartiméus, Bartiméus Fonds en de Robert Coppes Stichting.
Aandacht voor de mogelijkheden van de camerabril
Ook in de media laten wij die andere kant zien. De afgelopen maanden gaf de Oogvereniging regelmatig interviews aan landelijke en regionale media, onder meer bij EditieNL en in Trouw. Mede door onze inzet gaat de berichtgeving over slimme brillen inmiddels niet alleen over privacy, maar ook over wat de bril betekent voor mensen met een visuele beperking. Dat is ook te danken aan de mensen met een visuele beperking die hun eigen ervaring wilden delen.
Wij zijn hierover in gesprek met verschillende Kamerleden en hebben binnenkort een afspraak op het ministerie van Justitie en Veiligheid over de uitvoering van de motie.
Bekijk de volledige brief aan de staatssecretaris:
Camerabrillen als hulpmiddel: verzoek om gesprek over uitvoering motie
Geachte mevrouw Van Bruggen,
De maatschappelijke en politieke discussie over slimme brillen met een camera is de afgelopen periode snel toegenomen. De Oogvereniging begrijpt de zorgen over privacy zeer goed en vindt het belangrijk dat mensen worden beschermd tegen het ongewenst filmen, herkennen en analyseren van anderen.
Tegelijkertijd vragen wij, ondersteund door diverse partijen in het oogveld, aandacht voor een andere kant van deze discussie. Voor mensen met een visuele beperking kunnen slimme brillen een belangrijk hulpmiddel zijn. Ze kunnen bijvoorbeeld teksten lezen, objecten en de omgeving beschrijven en informatie toegankelijk maken. Daarmee dragen ze bij aan zelfstandigheid en participatie in het dagelijks leven.
Met deze brief vragen wij u om bij de uitwerking van de motie niet medische noodzaak, maar het gebruik als hulpmiddel als uitgangspunt te nemen, en om ons daarbij vanaf het begin te betrekken.
De Tweede Kamer heeft de regering gevraagd om juridische mogelijkheden uit te werken om het dragen van zogenaamde ‘gluurbrillen’ verder te verbieden, rekening houdend met noodzakelijk medisch gebruik. Wij begrijpen de aanleiding voor deze motie. Tegelijkertijd vinden wij het belangrijk dat bij de verdere uitwerking niet alleen wordt gekeken naar ‘noodzakelijk medisch gebruik’.
Voor mensen met een visuele beperking gaat het om veel meer dan een medische toepassing. Een slimme bril kan onderdeel zijn van het dagelijks leven, bijvoorbeeld bij het lezen van informatie, boodschappen doen, reizen, werken en andere dagelijkse activiteiten. Het gaat om de mogelijkheid om zelfstandig te functioneren en mee te doen.
Wij vinden het daarom belangrijk dat niet de vraag centraal staat voor wie een slimme bril medisch noodzakelijk is, maar welke toepassingen privacyrisico’s opleveren en hoe die risico’s kunnen worden beperkt. Een eventuele uitzondering die alleen is gebaseerd op medisch gebruik vinden wij te beperkt. Daarmee bestaat het risico dat mensen met een visuele beperking via een aparte (ingewikkelde) medische route toegang moeten krijgen tot technologie die zij als hulpmiddel gebruiken.
Wij pleiten daarom voor een benadering waarin wordt gekeken naar de functies, de gegevensverwerking en het risico van verschillende toepassingen. Hoe groter het privacyrisico, hoe zwaarder de eisen moeten zijn. Gebruik waarbij mensen zonder hun medeweten worden gefilmd, herkend of structureel geanalyseerd, vraagt om duidelijke grenzen en kan aanleiding zijn voor een verbod.
Daarbij ligt de verantwoordelijkheid niet alleen bij de gebruiker. Ook fabrikanten en aanbieders hebben een belangrijke verantwoordelijkheid. Denk aan privacy by design, veilige standaardinstellingen, transparantie over gegevensverwerking en technische waarborgen die voorkomen dat gegevens onnodig worden opgeslagen of gedeeld.
Een punt dat nu al speelt, is het weren van camerabrillen via huisregels. Zowel uw ministerie als de Autoriteit Persoonsgegevens wijst locaties op die mogelijkheid, waaronder zorginstellingen en onderwijs. Wij begrijpen die lijn, maar juist op die plekken kan iemand een slimme bril nodig hebben om een formulier, een brief of informatie op een scherm te kunnen lezen en te kunnen navigeren. Een algemeen verbod in huisregels dat geen rekening houdt met gebruik als hulpmiddel, kan ertoe leiden dat mensen bij de deur worden geweigerd of hun hulpmiddel moeten afgeven. Wij vragen u hier bij de uitwerking rekening mee te houden, mede in het licht van het VN-verdrag handicap.
De Oogvereniging wil graag vanaf het begin betrokken zijn bij de verdere uitwerking van beleid en regelgeving. Niet pas wanneer de juridische kaders al zijn uitgewerkt, maar juist bij het maken van de keuzes die daaraan voorafgaan. Vanuit de ervaringen van mensen met een visuele beperking en vanuit professionele kennis over hulpmiddelen kunnen wij bijdragen aan een oplossing die zowel privacy als toegankelijkheid beschermt.
Wij gaan hierover graag in gesprek met de verantwoordelijke ministeries. Wij denken graag mee over de vraag welke toepassingen verantwoord zijn, waar grenzen nodig zijn en hoe mensen met een visuele beperking toegang kunnen houden tot technologie die hun zelfstandigheid vergroot. De motie vraagt om resultaten in het eerste kwartaal van 2027. Wij verzoeken u daarom op korte termijn een gesprek te voeren met de Oogvereniging, zodat ons perspectief kan worden meegenomen bij de keuzes die aan de juridische uitwerking voorafgaan en niet pas bij een consultatie daarna.
De uitdaging is om mensen goed te beschermen tegen de privacyrisico’s van slimme brillen, zonder mensen met een visuele beperking de kansen van deze technologie te ontnemen. Die uitdaging moeten we aangaan en niet met een te algemeen verbod uit de weg gaan.
Met vriendelijke groet,
Carin Hoorn Directeur Oogvereniging
De brief van de Oogvereniging wordt gesteund door de volgende organisaties:
