Bespreking European Blind Union in Kroatië
Geplaatst op: 1 juli 2026Half juni was er weer een bijeenkomst van de European Blind Union (EBU), waar Dick van den Brand namens de Oogvereniging aanwezig was. Tijdens deze bijeenkomst, georganiseerd door de Kroatische blindenunie (CBU), die bovendien haar 80-jarig bestaan vierde, werd duidelijk dat er in Kroatië veel aandacht is voor mensen met een visuele beperking. Ministers waren aanwezig en de organisatie presenteerde tal van projecten.
Verslag door Dick van den Brand, in Kroatië aanwezig namens de oogvereniging
Toch blijkt in de wandelgangen de praktijk voor veel slechtzienden minder rooskleurig. Vanuit de zorg worden doorgaans alleen een witte stok en een Daisy-speler vergoed. Moderne hulpmiddelen zoals elektronische loepen moeten uit eigen zak worden betaald, terwijl die al snel honderden euro’s kosten. Voor kinderen die nog studeren zijn er gelukkig meer voorzieningen beschikbaar, zoals beeldschermloepen en brailleapparatuur. Soms worden vanwege werk nog wel hulpmiddelen verstrekt.
Supermantelzorger?
Een opvallend initiatief dat Kroatië zelfs wettelijk geregeld heeft, is een ondersteuningssysteem waarbij speciaal opgeleide assistenten slechtzienden helpen bij dagelijkse zaken. Iets tussen mantelzorg en verpleegkundige. De overheid vergoedt hiervoor een aantal uren per jaar op basis van een persoonlijk medisch advies. Jaarlijks worden ongeveer 180 van deze assistenten door de Kroatische oogvereniging opgeleid. De oogvereniging in Kroatië doet dienst als makelaar die vraag en aanbod bij elkaar brengt.
AI
Tijdens deze internationale bespreking, waarbij 12 van de 40 aangesloten landen aanwezig waren, kwam onder andere kunstmatige intelligentie (AI) uitgebreid aan bod. Veel deelnemers zien AI als een kans om informatie toegankelijker te maken, bijvoorbeeld voor het maken van verslagen, het samenvatten van documenten en het ondersteunen van studie en werk. Anderen hebben ook zorgen: worden we wel meegenomen in deze ontwikkeling? En vanwege misbruik dienen er zeker ook regels te komen. Blinden en slechtzienden kunnen er beter van worden, maar ze zijn ook kwetsbaar. En, zoals de digitalisering toch al een dingetje is, hoe nemen we de ouderen hierin mee? Er wordt binnen de Europese blindenbeweging (daarom) afgesproken om over een gezamenlijke strategie na te denken voor dit snel groeiende onderwerp.
Met de leeftijd komen er problemen
Aan de orde kwamen verder onder andere de zorg voor de oudere mens: hoe kan slechtziendheid worden voorkomen? En als het toch een probleem wordt: hoe kunnen we die mensen dan adequaat helpen? Er wordt gepleit voor 1 begeleider die het hele veld aan regelingen, hulpmiddelen etc dan kan overzien. Nederland brengt naar voren dat er een ander leeftijdsgebonden “spook” aankomt: hoge myopie. Merkwaardig genoeg staat dat bij andere landen helemaal nog niet zo in de aandacht. We hebben na de vergadering informatie doorgestuurd vanuit de werkgroep Hoge Myopie van de Oogvereniging. Dank aan Ritsert Jansen!
Een vakantiehotel speciaal voor slechtzienden en blinden
De bijeenkomst vond plaats in een hotel in Istrië dat speciaal toegankelijk is gemaakt voor blinden en slechtzienden. Denk aan geleidelijnen (meer ribbeltegels dan in menig Nederlands dorp) en markeringen op trappen. Het hotel biedt bovendien vakanties tegen sterk gereduceerd tarief aan voor mensen met een visuele beperking. De Kroatische oogvereniging is daarvoor financieel verbonden aan dit hotel.
100 jaar Witte stok
Tot slot werd aandacht gevraagd voor de viering van 100 jaar witte stok. De witte stok wordt nog steeds gezien als een onmisbaar hulpmiddel voor zelfstandige mobiliteit van blinden en slechtzienden.
Zoals bij sommigen vast al bekend, wordt in Nederland gewerkt aan een lichtgevende stok: een uitvinding van Debby Marchena en te bewonderen op lumicane.com. Dit was buiten Nederland, zo bleek, nog niet bekend.