Tekst grootte

Lichtschuwheid en verlichting

Mensen met albinisme hebben vaak een haat-liefde verhouding met licht. De meesten zijn lichtgevoelig dan wel lichtschuw maar aan de andere kant hebben zij ook behoefte aan een goede lichtbron om bij te kunnen lezen. Wat is lichtschuwheid en wat betekent dat precies voor mensen met albinisme? En: welke praktische (voorzorgs)maatregelen kunt u zelf nemen om fel licht tegen te houden? Aan het einde van dit artikel geven we u wat tips mee voor de inrichting van uw huis en uw werkplek.

Wat is lichtschuwheid?

Lichtschuwheid, ook fotofobie genoemd, is een intolerantie voor licht waarbij iemand geen of weinig licht in zijn oog of ogen kan verdragen en dit zelfs als pijnlijk ervaart. In de oogheelkunde komt lichtschuwheid onder meer voor bij acuut glaucoom, uveïtis, achromatopsie en albinisme. Lichtschuwheid is dus een symptoom en geen aandoening of ziekte.
Fotofobie wordt bij mensen met albinisme veroorzaakt doordat de iris licht doorlaat (normaal komt licht alleen via de pupil het oog binnen) en dat het netvlies binnen het oog de hoeveelheid licht reflecteert.
De mate van lichtgevoeligheid verschilt enorm van persoon tot persoon. Sommige mensen ervaren alleen wat hinder bij fel licht, terwijl anderen (stevige) hoofdpijn krijgen en in extreme gevallen geen enkele vorm van licht kunnen verdragen. Ongemak door lichtgevoeligheid komt onder andere voor bij:

  • zonlicht
  • lichte wolken (een zogenaamde scherpe lucht)
  • zonlicht op een wit (spiegelend) vlak
  • een ruimte met veel ramen met (onvoldoende) zonwering
  • lichtverblinding en strooilicht (denk hierbij aan vlammen van kaarsen, felle lampen of koplampen van tegemoetkomende auto’s etc.)

Wat kun je zelf doen?

Als u zelf last hebt van lichtschuwheid, kunnen de volgende tips en tricks wellicht helpen:

  • Op zonnige dagen of bij een “scherpe lucht”: het dragen van: een zonnebril of gekleurde lenzen, al dan niet op sterkte), een petje of een hoed.
  • Bij het betreden van een ruimte meteen een strategische plek uitkiezen. Dat is meestal met de rug naar het raam.
  • Adequate verlichting van woon- en werkplek met een mix van directe en indirecte verlichting.
  • De kaars in het restaurant een andere plek geven.
  • De mobiele telefoon, tablet, laptop of pc zo nodig naar uw hand zetten door:
    – Het aanpassen van de schermhelderheid,
    – Via de instellingen van het besturingssysteem kiezen voor ‘negatieve kleuren’ (witte letters op een zwarte achtergrond), of nachtmodus. Ook in sommige apps kan gekozen worden voor ‘een donker thema’.

Thuis en op je werkplek

Slaagt u er zelf niet helemaal in om uw woon- en werkplek goed te verlichten? Bij de expertisecentra Koninklijke Visio en Bartiméus zijn ergotherapeuten werkzaam die gespecialiseerd zijn in verlichting, inrichting en contrast. Zij verstrekken hun cliënten advies op maat over de juiste verlichting op de juiste plaats, over het weren van hinderlijk licht en het gebruik van contrasten in de woon- of werkomgeving. Tijdens de albinismedag op 16 juni 2018 heeft ergotherapeute Lenneke Ham (Visio) een presentatie gehouden over ‘Verlichting en Inrichting’.Een paar tips van Lenneke Ham over de inrichting van huis- en werkplek zijn hier het vermelden waard.

  • Gebruik witte muren, plafond, licht gekleurde gordijnen en kasten want licht moet kunnen reflecteren.
  • Verberg donkere spiegelende ramen maar gebruik lichtgekleurde raambedekking. Donkere kleuren reflecteren geen licht en het aanwezige licht wordt daardoor extra hinderlijk.
  • Gebruik matte verf, tegels en vloeren. Een RVS- of wit aanrechtblad kan ongewenste spiegelingen geven.
  • Maak geleidelijke overgangen 
Patiëntengroep Albinisme

Sluit je aan bij Oogvereniging Albinisme voor informatie en contact.

Bekijk ledengroepen

Meer informatie